(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.156. అధ్యాయః 156
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి లోభాదీనామనర్థహేతుత్వకథపూర్వకం తద్వతాం గర్హణం॥ 1॥
తథా సత్సంగస్య లోభాదిజయీపాయత్వసూచనాయ సతాం ప్రశంసనపూర్వకం తత్పూజావిధానం॥ 2॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-156-0x(5825)(71257)
పాపస్య యదధిష్ఠానం యతః పాపం ప్రవర్తతే।
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం తత్త్వేన భరతర్షభ॥ 12-156-1(71258)
భీష్మ ఉవాచ। 12-156-2x(5826)
పాపస్య యదధిష్ఠానం తచ్ఛృణుష్వ నరాధిప।
ఏకో లోభో మహాగ్రాహో లోభాత్పాపం ప్రవర్తతే॥ 12-156-2(71259)
అతః పాపమధర్మశ్చ తథా దుఃఖమనుత్తమం।
నికృత్యా మూలమేతద్ధి యేన పాపకృతో జనాః॥ 12-156-3(71260)
లోభాత్క్రోధః ప్రభవతి లోభాత్కామః ప్రవర్తతే।
లోభాన్మోహశ్చ మాయా చ మానస్తంభః పరాసుతా॥ 12-156-4(71261)
అక్షమా హ్రీపరిత్యాగః శ్రీనాశో ధర్మసంక్షయః।
అభిధ్యాఽప్రఖ్యతా చైవ సర్వం లోభాత్ప్రవర్తతే॥ 12-156-5(71262)
అత్యాగశ్చ కుతర్కశ్చ వికర్మసు చ యాః క్రియః।
కులవిద్యామదశ్చైవ రూపైశ్వర్యమదస్తథా॥ 12-156-6(71263)
సర్వభూతేష్వభిద్రోహః సర్వభూతేష్వసత్కృతిః।
సర్వభూతేష్వవిశ్వాసః సర్వభూతేష్వనార్జవం॥ 12-156-7(71264)
హరణం పరవిత్తానాం పరదారాభిమర్శనం।
వాగ్వేగో మనసో వేగో నిందావేగస్తథైవ చ॥ 12-156-8(71265)
ఉపస్థోదరయోర్వేగో మృత్యువేగశ్చ దారుణః।
ఈర్ష్యావేగశ్చ బలవాన్మిథ్యావేగశ్చ దుర్జయః॥ 12-156-9(71266)
రసవేగశ్చ దుర్వార్యః శ్రోత్రవేగశ్చ దుఃసహ।
కుత్సా వికత్థా మాత్సర్యం పాపం దుష్కర్మకారితా।
సాహసానాం చ సర్వేషామకార్యాణాం క్రియాస్తథా॥ 12-156-10(71267)
ఆతౌ బాల్యే చ కౌమారే యౌవనే చాపి మానవాః।
న త్యజంత్యాత్మకర్మైకం యన్న జీర్యతి జీర్యతః॥ 12-156-11(71268)
యో న పూరయితుం శక్యో లోభః ప్రీత్యా కథంచన।
నిత్యం గంభీరతోయాభిరాపగాభిరివోదధిః॥ 12-156-12(71269)
న ప్రహృష్యతి యో లోభైః కామైర్యశ్చ న తృప్యతి।
యో న దేవైర్న గంధర్వైర్నాసురైర్న మహోరగైః॥ 12-156-13(71270)
జ్ఞాయతే నృప తత్త్వేన సర్వైర్భూతగణైస్తథా।
స లోభః సహ మోహేన విజేతవ్యో జితాత్మనా॥ 12-156-14(71271)
దంభో ద్రోహశ్చ నిందా చ పైశూన్యం మత్సరస్తథా।
భవంత్యేతాని కౌరవ్య లుబ్ధానామకృతాత్మనాం॥ 12-156-15(71272)
సుమహాంత్యపి శాస్త్రాణి ధారయంతో బహుశ్రుతాః।
ఛేత్తారః సంశయానాం చ క్లిశ్యంతీహాల్పబుద్ధయః॥ 12-156-16(71273)
ద్వేపక్రోధప్రసక్తాశ్చ శిష్టాచారబహిష్కృతాః।
అంతఃక్షురా వాఙ్భధురాః కృపాశ్ఛన్నాస్తృణైరివ॥ 12-156-17(71274)
ధర్మవైతంసికాః క్షుద్రా ముష్ణంతి ధ్వజినో జగత్।
కుర్వతే చ బహూన్మార్గాంస్తాన్హేతుబలమాశ్రితాః।
సర్వమార్గాన్విలుంపంతి లోభజ్ఞానేష్వవస్థితాః॥ 12-156-18(71275)
ధర్మస్య హ్రియమాణస్య లోభగ్రస్తైర్దురాత్మభిః।
యాయా విక్రియతే సంస్థా తతః సాఽపి ప్రపద్యతే॥ 12-156-19(71276)
దర్పః బోధో మదః స్వప్నో హర్షః శోకోఽభిమానితా।
ఏత హి కౌరవ్య దృశ్యంతే లుబ్ధబుద్ధిషు॥ 12-156-20(71277)
ఏతానా టాన్బుద్ధస్వ నిత్యం లోభసమన్వితాన్।
శిష్టాంస్తు పరిపృచ్ఛేథా యాన్వక్ష్యామి శుచివ్రతాన్॥ 12-156-21(71278)
యేష్వావృత్తిభయం నాస్తి పరలోకభయం న చ।
నామిపేషు ప్రసంగోఽస్తి న ప్రియేష్వప్రియేషు చ॥ 12-156-22(71279)
శిష్టాచారః ప్రియో యేషు దమో యేషు ప్రతిష్ఠితః।
సుఖం దుఃఖం సమం యేషాం సత్యం యేషాం పరాయణం॥ 12-156-23(71280)
దాతారో న గ్రహీతారో దయావంతస్నథైవ చ।
పితృదేవాతిథేయాశ్చ నిత్యోద్యుక్తాస్తథైవ చ॥ 12-156-24(71281)
సర్వోపకారిణో వీరాః సర్వధర్మానుపాలకాః।
సర్వభూతహితాశ్చైవ సర్వదేయాశ్చ భారత॥ 12-156-25(71282)
న తే చాలయితుం శక్యా ధర్మవ్యాహారకారిణః।
న తేషాం భిద్యతే వృత్తం యత్పురా సాధుభిః కృతం॥ 12-156-26(71283)
న త్రాసినో న చపలా న రౌద్రాః సత్పథే స్థితాః।
తే సేవ్యాః సాధుభిర్నిత్యమసాధూంశ్చ వివర్జయేత్॥ 12-156-27(71284)
కామక్రోధవ్యపేతా యే నిర్మమా నిరహంకృతాః।
సువ్రతాః స్థిరమర్యాదాస్తానుపాస్వ చ పృచ్ఛ చ॥ 12-156-28(71285)
న వాగర్థం యశోర్థం వా ధర్మస్తేపాం యుధిష్ఠిర॥
అవశ్యం కార్య ఇత్యేవ శరీరస్య క్రియాస్తథా॥ 12-156-29(71286)
త భయం క్రోధచాపల్యే న శోకస్తేషు విద్యతే।
న ధర్మధ్వజినశ్చైవ న గుహ్యం కించిదాస్థితాః॥ 12-156-30(71287)
యేష్వలోభస్తథాఽమోహో యే చ సత్యార్జవే స్థితాః।
తేషు కౌంతేయ రజ్యేథా యేషాం న భ్రశ్యతే పునః॥ 12-156-31(71288)
యే న హృష్యంతి లాభేషు నాలాభేషు వ్యథంతి చ।
నిర్మమా నిరహంకారాః సత్వస్థాః సమదర్శినః॥ 12-156-32(71289)
లాభాలాభౌ సుఖదుఃఖే చ తాత
ప్రియాప్రియే మరణం జీవితం చ।
సమాని యేషాం స్థిరవిక్రమాణాం
బుభుత్సతాం సత్యపథే స్థితానాం॥ 12-156-33(71290)
ధర్మప్రియాంస్తాన్సుమహానుభావాన్
దాంతోఽప్రమత్తశ్చ సమర్చయేథాః।
దైవాత్సర్వే గుణవంతో భవంతి
శుభాశుభే వాక్ప్రలాపాస్తథాఽన్యే॥ ॥ 12-156-34(71291)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి ఆపద్ధర్మపర్వణి షట్పంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 156॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-156-2 గ్రాహ ఇవ గ్రాహో గ్రాసకర్తా॥
12-156-3 యేన లోభేన జనాః పాపకృతో భవంతి॥
12-156-4 పరాసుతా పరాధీనప్రాణత్వం॥
12-156-5 అభిధ్యా చింతా। అప్రఖ్యతా అప్రకీతిః। అభిధ్యాఽప్రావృతా చైవేతి డ. థ. పాఠః॥
12-156-6 అత్యాగాదయోఽకార్యక్రియాంతాః సర్వే దోషాః లోభాత్ ప్రవర్తంత ఇతి పూర్వోణాన్వయః॥
12-156-11 జాతౌ జన్మని॥
12-156-12 యో న పూరయితుం శక్య ఇత్యాదీనాం స లోభో జేతవ్య ఇతి తృతీయేనాన్వయః॥
12-156-16 అల్పేఽపి ధనాదౌ బుద్ధిర్యేషాం పవుద్ధయో లుబ్ధా ఇత్యర్థః॥
12-156-18 ధర్మవైతంసికాః ధర్మవ్యాజేనే ఏన్ హింసంతః। ధ్వజినో ధర్మఖ్యాపకాః।
హేతుబలమితి అన్యం సంతోపహేతుతయా పారదార్యాదేరపి ధర్మత్వం వర్ణయంతీతి భావః॥
12-156-19 సంస్థా స్థితిః। విక్రియతేఽన్యథా భవతి॥
12-156-25 సర్వం ప్రాణపర్యంతమపి దేయం పరార్థే దాతుం యోగ్యం యేషాం తే॥
12-156-28 పృచ్ఛ చ ధర్మమితి శేషః॥
12-156-29 క్రియా ఆహారాదయః। న ధనార్థమితి ఝ. పాఠః॥
12-156-30 గుహ్యం గోపనీయం॥
12-156-31 అమోహ ఇతి చ్ఛేదః। యేషాం వృత్తమితి శేషః॥
12-156-34 హే శుభ హే భద్ర, సర్వే వాక్ప్రలాపా గుణవంతో భవంతి।
అన్యే తు మూఢానాం వాక్ప్రలాపా అశుభేఽశుభార్థమేవ భవంతీతి శేషః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.